Neda, Iranian Queer Magazine - info@nedamagazine.net

سال اول | شماره ی اول | ژانویه 2009 | شناسنامه و تماس | آرشیو ن د ا

ادبیات خاورمیانه

Prods Oktor Skjœrvø

ترجمه و تصحیح: پندار - اهورا

در دو هزار سال گذشته ارتباط جنسی مقعدی، در ادبیات فارسی هم تقدیس و هم ذم شده است.

ایران دارای ادبیاتی مذهبی است که به هزاره ی دوم قبل از میلاد مسیح بر می گردد. اوستا، کتاب مقدس زرتشتیان، به زبان فارسی کهن نوشته شده است که با فارسی امروز هم ریشه است. بخش اعظم اوستا شامل سرودهایی برای خدا (یشتها)، سروده های رزمی و مجموعه ای از قوانین مذهبی و آئین هاست (ونداوداد) که در هزاره ی اول قبل از میلاد سروده شده است. در هزاره ی اول تاریخ ما، تا دوره اسلام در ایران (۶۵١ م.)، پیکر عظیمی از آثار به خصوص در موضوعات مذهبی به ادبیات ایران افزوده شده است.

همجنسگرایی در آئین زرتشت

بر طبق آئین زرتشت، گیتی به دو بخش متضاد تقسیم شده است که یکی نیکی و دیگری پلیدی است که همجنسگرایی در دسته ی دوم قرار می گیرد. همانا که اهریمن با مقاربت با خودش از مقعد آن را در زمانهای آغازین تاریخ، پدید آورد و بدین وسیله دیو و دروغ و دیگر پلیدیها را زاد. در اوستا همجنسگرایی تنها چند بار ذکر شده است اما در همین اشاره ها آن را زشت و شیطانی توصیف کرده است. برای مثال در ونداوداد، هر دو طرف سپوخته و سپوزنده به عنوان دیو و پیروان اهریمن و بختک و ساکوبوس نام برده شده است.

مجازات مردی که بر خلاف خواست خود مورد تجاوز قرار گرفته باشد، ٨٠٠ ضربه شلاق اسب است که برابر با مجازات کسی است که سگ گله ای را بکشد. اما اگر فرد با خواست خود تن به ارتباط جنسی مقعدی دهد همانا گناه او نابخشودنی است و تنها گناهکاری است که می توان بدون کسب اجازه از موبد یا پادشاه او را کشت.

کتاب ارداویراف نامه

این کتاب که به گونه ای به یاد آورده «کمدی اللهی» دانته است، در قرن نهم میلادی نوشته شده است. این کتاب شرح مسافرت روح ارداویراف به دنیای بعد از مرگ است، که به او پاداش و کیفر زنان و مردان در دوزخ نشان داده می شود. اولین گناهی که او در دوزخ با آن روبرو می شود لواط کار بودن است. تعبیر گناهان شامل سکس مقعدی با زن در رتبه های پایین تر (بدتر) قرار می گیرد. این تمیز بین همجنسگرایی و دگرجنسگرایی مرهون فرهنگ اسلامی است.

ادبیات دوران اسلام

موضوع همجنسگرایی در ادبیات دوران اسلام نسبتاً معمولی است چرا که در آثار آرمانی به آن به صورت شیفتگی به جوانان بی ریش اشاره می شود. اما گاهی در شعرها و نثرهای طنز یا هجو به صورت رکیک و صریح هم می توان آن را یافت.  همجنسگرایی در ادبیات عرفانی نیز یافت می شود. معمولا این مسئله با پست شمردن زنان در برابر مردان و مقاربت با زنان همراه است؛ نظری که به طور عمومی با فرهنگ مسلمانان بیگانه نیست.

همجنسگرایی یک موضوع در کتاب قابوسنامه می باشد که مجموعه ای است از نصایح پدری به پسرش. نصیحت پدر این است که یک شخص نباید خود را از هر گونه ارتباط جنسی محروم کند و باید هر دو نوع را امتحان کند زیرا گاهی یک نوع بهتر از دیگری است. برای مثال مقاربت با زنان در زمستان سالم تر است و مقاربت با مردان جوان در تابستان. به طور کلی، برای انتخاب همخوابه، هوشمندی معیار مهمتری است تا جنسیت.

سعدی

مهمترین شاعر فارسی زبان که عشق به جوانان را به نظم آورده است، سعدی شیرازیست. او قبل از ١١٨٩ م. متولد شد و شاهکارهایی نوشت، از جمله گلستان که بخش پنجمش به شیفتگی به جوانان که اغلب آنها پسر هستند اختصاص داده شده است. البته گاهی معشوقان دختران و مخنثان هستند.

در اشعار سعدی، مانند بیشتر اشعار فارسی، شیفتگی به پسران زیبا "شاهد" به عشق ازلی تشبیه شده است. چنین عشق روحانی از جنبه شهوانی اشعار نمی کاهد. همچنین سعدی تعدادی اشعار پورنوگرافیک دارد که همان چیرگی در سرودن آنها قابل مشاهده است.

عبید زاکانی

بزرگترین طنزنویس ایران عبید زاکانی است که در حدود سالهای ١٣٧٠ دار فانی را وداع گفت. بیشتر آثارش، که بخشی از آن به نثر و بخشی به نظم است، از اهمیت ادبی خاصی برخوردارند.  آثارش گاه به صورت داستانهای کوتاه و یا لطیفه و گاه رکیک است.  بعضی از آنها هنوز هم در بین مردم نقل می شود. برای مثال:

قزوینی با پسرکی قول کرد که یک دینار به او بدهد و یک نیمه کیر در کون او کند. چون بخفت مردک تمام در کونش انداخت. گفت: نه یک نیمه قول کرده بودیم؟ گفت: من نیمه آخر قول کرده بودم.

از کارهای ادبی عبید می توان به طنزی در مورد کتاب شاهنامه که از کتابهای ملی حماسی ایرانست و توسط فردوسی در نیمه دوم قرن دهم میلادی نظم شده است، اشاره کرد. یکی از مهمترین شخصیتها در این کتاب رستم است که کارهای بزرگوارانه زیادی انجام می دهد و قهرمان ملی می شود. عبید زاکانی یک نکته ملیح در مبارزه تن به تن رستم با رقبا به کار می برد و یکی از آنها را به یک قرار ملاقات عاشقانه تشبیه می کند. شعر بدین گونه به یکی از مثالهای سکس دوجانبه بزرگسالان تبدیل می شود که به دوسره بودن آن تاکید می کند. وقتی که قهرمانان سلاحهای جنگی خود را کنار می نهند و با آلت برانگیخته طبیعی خودشان به هم حمله می کنند، و متناوبا فاعل و مفعول می شوند شعر با این عبارت به پایان می رسد که سعادت ابدی در مقاربت است ولی تنها نصیب کسی می شود که هم بکند و هم بدهد.

در زمان ترکان غزنوی، سلجوقی، و خوارزمشاهیان، که در قرن ١١ و ١٢ حکومت میکردند، بچه بازی در میان درباریان مرسوم بود. ایاز نوکر بچه سلطان محمود غزنوی، به آوازه ای در ادبیات به عنوان شاهد دست یافته است. محمود و ایاز سرانجام به شهرتی به عنوان عاشق و معشوق در ادبیات فارسی یافته اند.  ایاز شخصا خود به اسوه پاکدامنی در ادبیات تصوف تبدیل شده است.

ایرج میرزا

شاعر نوینی که بچه بازی را در اشاعرش به نظم کشیده است، ایرج میرزاست (١٨٧٨- ١٩٢۶ م.) او قبل از این که به شاعر اجتماعی تبدیل شود، یک شاعر درباری بود. از او اشعار مشهوری به جا مانده است که برخی از آنان به شیفتگی او به مردان جوان است. در یکی از این شعرها، او شرح همخوابگی خود را با پسر یکی از دوستانش بازگو می کند که به وی مشروب خورانده بود. در آخر پسر آشفته قول می دهد که در عوض ١٠ بسته سیگار ساکت بماند.

غیبت همجنسگرایی زنان در ادبیات فارسی

شرح زنان همجنسگرا و عشق بین زنان در ادبیات فارسی غایب است، گر چه در انزوای زنان از مردان رابطه زنان با همدیگر اجتناب ناپذیر است که گاه توسط سیاحان خارجی مشاهده شده است.