Neda, Iranian Queer Magazine - info@nedamagazine.net

سال اول | شماره ی پنجم | می 2009 | شناسنامه و تماس | آرشیو ن د ا

شهرنوش پارسی پور و دگرباشانی که مدام فیلم بازی می‌کنند

رادیو زمانه / 22 فروردین 88

 

ندا، نشریه دگرباشان ایرانى، با پست الکترونیک به دست من رسید. فرصت مطالعه نبود، اما سرفصل‌هاى مطالب در صفحه نخست نشریه به دست داده شده بود که فرصتى فراهم مى کند تا درباره آن گفت و گو کنیم.

آرشام پارسى مى‌گوید: «تمام تلاشتان را به کار گیرید تا شاید بتوانید تابوهاى دیکته شده‌ى زندگى‌تان را براى چند ساعتى هم که شده کنار بگذارید. خود را به جاى یک دگرباش ایرانى تصور کنید. از وقتى که از تخت خواب بیرون مى‌آیید، در خانه، مدرسه، محل کار، کوچه و خیابان، تا وقتى که باز دوباره به تخت خواب برمى‌گردید ناچار هستید ماسکى به صورت داشته باشید...»

این البته حقیقتى است که دگرباشان ایران دچار مشکلات فراوانى هستند. آنان دائم باید به قول معروف فیلم بازى کنند و یا همان‌طور که آرشام مى‌گوید ماسکى به چهره داشته باشند. من این اواخر اغلب به دگرباشان فکر کرده‌ام و سابقه تاریخى آن‌ها.

چنین به نظرم مى‌رسد که بخش اعظم تاریخ معاصر جهان را دگرباشان، و یا بهتر بگوییم مردان و امردان به وجود آورده‌اند. در جهان قدیم سفر کردن زنان با اشکالات فراوانى توأم بود. آنان اغلب مورد تجاوز قرار مى‌گرفتند و بعد نیز بی‌درنگ باردار مى‌شدند.

در نتیجه همراه کردن آنان با مردان به مقصد سفرهاى بزرگانى و یا شرکت در جنگ‌ها اغلب غیر ممکن بود. نقشى را که زنان به دلیل شرایط زمان و مکان نمى‌توانستند بازى کنند امردانى برعهده مى‌گرفتند که بخشى از آن‌ها خود خواسته و بخشى دیگر ناخواسته عهده‌دار چنین نقشى شده بودند.

در جنوب ایران رسم است که بعضى از پسران را روى دستگاهى مى‌نشانند و در میان هاى و هوى طبل‌هایى که فریاد پسرک را خفه مى‌کنند به او نقشى زنانه مى‌دهند. آیا این پسران به معناى حقیقى کلمه دگرباش هستند؟ و یا انتخاب کور و ظالمانه محیط زیست آن‌ها را به چنین سرنوشتى مى‌کشاند؟

اما به هر حال روشن است که اغلب از این پسران در کشتى‌‌ها به عنوان جاشو استفاده مى‌شده تا در سفرهاى دریایى به دور دست هم یار ملوانان و هم کارگر آن‌ها باشند. در فیلم‌هاى انگلیسى نیز که دیده‌ام این مسأله، یعنى حضور امردان در میان ملوانان به خوبى به چشم مى‌خورد

اما فقط در سفرهاى دریایى نیست که ما به حضور این موجودات برخورد مى‌کنیم، بلکه بى‌شک ناهموارى‌هاى راه جاده ابریشم نیز با گام‌هاى این امردان هموار شده است. این را هم مى‌دانیم که در قدیم پسران را به شاگردى براى کار در پیشه‌هاى مختلف مى‌بردند. شک نیست که از بسیارى از آن‌ها سوء استفاده جنسى نیز مى‌شده است

مى‌خواهم مطلب را کمى گسترده‌تر کنم و ادعا کنم که تاریخ دوران پدرسالارى با اتحاد مرد و امرد شکل مى‌گیرد. حذف زن از میدان کار اجتماعى ممکن نبوده است مگر آن‌که جانشینى براى او در نظر گرفته مى‌شد و امرد کسى است که در نقش زن بازى کرده است

مى‌دانیم که اغلب فیلسوفان معروف یونان که به اصطلاح تاریخ اندیشه غرب را ساخته‌اند همجنس‌گرا بوده‌اند. البته زنان نیز نقش اندکى در مقام زاینده و بیگارى کننده در خانه‌ها برعهده داشته‌اند. احتیاطاً بخش اعظم اختراعات و اکتشافات جهان به وسیله مردان و امردان انجام شده است

این اتحادى است که به نظر من گرچه جنبه‌هاى مثبت فراوانى داشته اما جنبه تخریبى آن نیز بسیار بالاست. بسا اگر زنان در مقام خود مى‌توانستند نقش ببازند بسیارى از جنگ‌ها رخ نمى‌داد. زن به طور کلى نقشى نهى کننده دارد

چه بسا که اگر زنان در هنگام کشف و اختراع در کنار مردان قرار مى‌گرفتند نسبت ضرر و زیان کمتر بود، چون زنان همیشه مى‌توانند در لحظه مقتضى بگویند نه! و یا دست نگه دار! اما در اتحاد مرد و امرد حرکت دائم و رو به جلوست، چرا که این دو شخصیت هردو از یک جنم هستند میل طبیعى و خود به خودى آن‌ها متوجه حرکت رو به جلوست

پس در طبیعت اختراعاتى که انجام مى‌شده و مى‌شود عامل بازدارنده زنانه بسیار کم نقش بازى کرده. جنبه هیجان‌انگیز آنچه به وجود آمده نیز آن‌قدر افسونگرانه بوده که زبان نکته‌گیران را بسته است

مثلاً هم اکنون به نقش شگفت‌انگیز کامپیوتر بیندیشید. ماهواره‌ها سراسر کره ارض را فرا گرفته‌اند و کار ارتباط بسیار آسان شده، اما آیا کره زمین تحمل این همه دگردیسى را دارد؟ دقت کنید که نود و نه درصد کل اختراعات و اکتشافات جهان در همین صد و بیست سال اخیر به انجام رسیده، بى‌آن‌که در‌باره آن‌ها فکر و اندیشه‌اى صورت گرفته باشد

به هر تقدیر این بحث ظریفى است که در آینده به مناسبت‌هاى دیگرى و با پختگى بیشترى درباره آن گفتمان خواهیم داشت. اما یک نکته مسلم است که امردان نقش بسیار مهم و کلیدى در شکل‌گیرى تاریخ داشته‌اند

این نقشى است که تقریباً در سکوت محض و بدون سر و صداى زیاد بازى شده است. امردان در اغلب موارد حضورى پنهان بوده‌اند. آنان و یا در حقیقت نقش زنانه آن‌ها از چشم‌ها پنهان مانده است

امرد دائم مجبور بوده نقابى داشته باشد و خود را پشت این نقاب پنهان کند. ممکن است از نظر برخى از دگرباشان ایران اصطلاح امرد مطبوع نباشد، اما به نظر من این اصطلاح بسیار خوب موقعیت این نوع شخصیت‌ها را روشن مى‌کند

امروز ما در مقطعى هستیم که باید تکلیف همه در قبال یکدیگر روشن شود. نقش بازى کردن و خود را یک دیگرى نشان دادن به صلاح جامعه نیست. جامعه باید حد تحمل خود را بالا برده و تمامى گروه‌هایى را که در متن ان حضور دارند بپذیرد

بدون شک ضرورتى باعث به وجود آمدن امرد مى‌شود. مى‌دانیم که بخش قابل تأملى از دگرباشان باور دارند که از نظر ژنتیکى داراى خصایصى هستند که آن‌ها را از نوع مرد یا زن مجزا مى‌کند. اگر چنین است که احتیاطاً چنین نیز هست آنان نیز حق طبیعى و مسلمى براى حضور در جامعه دارند

یک همجنس‌گرا در مقاله‌اى در ندا مى‌نویسد: همجنس‌گرایى امرى است که در همه جوامع، چه دینى و چه لاییک وجود دارد. برخى از جوامع این امر را پذیرفته و دیدگاهى عادى نسبت به این مسأله دارند اما در برخى جوامع مانند ایران نه تنها چنین دیدگاهى وجود ندارد بلکه برخى از مردم و حتى برخى از همجنس‌گرایان...

در اینجا مقاله به صفحه بعد منتقل شده و من فقط یک صفحه را چاپ کردم. مى‌توان حدس زد که این برخى همجنس‌گرایان همانند کاسه داغ‌تر از آش علیه همجنس‌گرایان به پا مى‌خیزند و آن‌ها را تخطئه مى‌کنند

بدون شک جامعه ایران باید بیاموزد که شمارى از مردم اعم از زن و مرد وابسته به اقلیتى همجنس‌گرا هستند. آن‌ها باید امکان زندگى آزادانه داشته باشند. البته تا آنجا که من مى‌دانم و در چند فیلم دیده‌ام، همجنس‌گرایى مشروط بر آن‌که منجر به عمل جراحى شود در ایران پذیرفته است

یعنى باید فیلمى بازى شود تا این مسأله جا بیفتد. دولت ایران باید روشن کند که تا پیش از رشد جراحى همجنس‌گرایان ایران چکار مى‌کرده‌اند؟ آنان همیشه در متن جامعه حضور داشته‌اند منتهى طبق معمول باید حضور خود را انکار مى‌کرده‌اند

بسیارى از دگرباشان میل ندارند جراحى کنند که عمل بسیار خطرناکى نیز هست. یک همجنس‌گراى بلژیکى به من گفت که میل دارد به همان شکل که هست، یعنى یک مرد در جامعه حضور داشته باشد و براى خود شوهرى انتخاب کند. او یک شوهر نیز داشت و با علاقه‌مندى از او حرف مى‌زد

من باز در این باره و به مناسبت‌هاى دیگر گفتار خواهم داشت. در اینجا پیشنهاد مى‌کنم افراد به صورت گسترده وارد میدان بحث شده و نظریات خود را صریحاً بنویسند تا ببینیم آیا مى‌توانیم راه حلى براى دگرباشان، یعنى همجنس‌گرایان ایرانى پیدا کنیم. چون در بحث است که مى‌توان براى مسایل و مشکلات راه حل یافت. اگر سکوت کنیم و مسایل را به حال خودشان بگذاریم هرگز مشکلات حل نخواهد شد

 

برای شنیدن فایل صوتی و خواندن نظران موافق و مخالف خوانندگان می توانید به وب سایت رادیو زمانه مراجعه کنید:

http://zamaaneh.com/parsipur/2009/04/post_246.html

 

 

مطالب ندا را همراه با اسم و آدرس ندا بازچاپ کنید.