Neda 13 -- Iranian Queer Magazine

نکاتی چند در مورد رعایت حقوق دگرباشان در قانون اساسی آینده

ماندگار

در اين مقاله تلاش خواهد شد تا نياز جامعه دگرباشان جنسي در ايران به شناخته شدن حقوق اوليه‌شان مبنی بر حق ابراز وجود در قانون اساسی آينده كشور مورد بررسي قرار گيرد:

چندی پيش متنی از سوی گروهی به نام « حقوقدانان سبز» با عنوان « پيش‌نويس قانون اساسی آينده ايران» منتشر گرديد كه با توجه به اصول دموكراتيك و حقوق بشری و در مقايسه با قانون اساسی كنونی جمهوری اسلامي ايران به مراتب پيشرفته‌تر و به هر روی مدرن‌تر خواهد بود اما علیرغم تلاش نويسندگان آن، هيچ ماده يا عبارتی مشخص در حمايت از حقوق دگرباشان جنسي در آن مشاهده نمي‌گردد. البته نمی‌توان از نويسندگان محترم اين پيش‌نويس چندان توقعی بر توجه به اين مساله داشت چرا كه در گير و دار تنظيم اين پيشنويس شجاعانه، ممكن است بعضی نكات به ظاهر كم اهميت تر مورد توجه قرار نگيرد. اما دوستانی كه مبنای قانون اساسی پيشنهادی خود را « حقوق بشر» می‌دانند نبايد نسبت به حقوق اوليه گروهی تقريبا هفت الی ده درصدی از جامعه غفلت نمايند. البته بديهی است كه دگرباشان جنسی انتظار ندارند تا اصل ویژه ای برای رعایت حقوقشان در قانون اساسی در نظر گرفته شود اما این مساله انتظار می رود که در برخی اصول و بندهای آنها کلماتی هرچند کوچک ولی گویا گنجانده شود تا در آینده موجب ابهام در برداشت از سایر عبارات نگردد.

به عنوان مثال، از بندهای شماره دو، سه، چهار و هشت اصل دوم این پیش نویس برداشتهای مثبتی نسبت به رعایت حقوق دگرباشان می گردد اما این به طور قطع کافی نخواهد بود. به طور قطع آنچه مسلم است قرار گرفتن شیوه زندگی دگرباشان در حریم خصوصی آنهاست، امری که در بندهای مذکور بدان اشاره شده است. لیکن مشکل آنجا ایجاد می گردد که ابراز و صحبت در مورد آن و یا داشتن مکانهای مخصوص برای تجمع یا تفریح این گروه از شهروندان دیگر صرفا در حیطه حریم خصوصی افراد محدود نبوده بلکه نمودی بیرونی در اجتماع خواهد داشت که با توجه به آنچه در پیش نویس پیشنهادی ذکر شده است در آینده موجب مشکلاتی برای این افراد خواهد بود. بنابراین شاید بهتر باشد اولا در همان اصول اولیه تعریف نسبتا مشخصی از « حریم خصوصی» ارائه گردد و ثانیا همان اندازه که حریم خصوصی افراد مورد احترام است حق فعالیتهای اجتماعی آنان نیز مد نظر قرار گیرد.

البته نکات بسیار حائز اهمیت و مثبتی در جهت کاهش مجازاتهای قانونی نیز در پیش نویس مذکور رعایت گردیده که از آن جمله می توان به چند مورد اشاره کرد:

1- بند چهارم اصل دوم که بیان می دارد: نفی هرگونه رفتار یا کیفر ظالمانه، غیر انسانی یا تحقیر آمیز ...

2- اصل سی و یکم که اعدام را به هر شکل و نحوی ممنوع می داند. چراکه می دانیم طبق قوانین کنونی جمهوری اسلامی ایران، موسوم به قانون مجازات اسلامی، همجنسگرائی با عناوینی همچون لواط و مساحقه با شرایطی مستوجب مجازات اعدام هستند.

3- اصل هفدهم که راه اندازی رسانه های گروهی، نشریات و مطبوعات را آزاد می داند. همواره یکی از بزرگترین مشکلات دگرباشان در کشور نداشتن رسانه ای اجتماعی و آزاد برای بیان و ابراز واقعیات وجودی افراد این گروه است. بنابراین با توجه به این اصل می توان امیدوار بود که در نهایت تعداد قابل توجهی از افراد جامعه را از طریق راه اندازی نشریات و یا حتی برنامه های تلویزیونی و گفتگوهای آزاد با «دگرباشی» آشنا نمود و از تابو بودن آن تا اندازه ای کاست.

در نهایت نویسندگان پیش نویس قانون اساسی پیشنهادی، نیاز به حمایت گسترده آن از سوی افراد و گروه های مختلف اجتماعی دارند بنابراین شایسته است به انتقاداتی که از سوی این گروهها وارد میشود توجه کافی گردد تا هم نوشته آنها از نفوذ و قدرت کافی برخوردار باشد و هم افراد مختلف جامعه از احساس احترام و امنیت فکری و ذهنی برخوردار گردند. در هر صورت قانون اساسی در هر کشوری پایه و اساس سایر قوانین و زمینه ساز رعایت یا عدم رعایت حقوق آحاد جامعه است و دگرباشان جنسی برای اهداف بلند مدت خود نیاز مبرمی به این بسترسازی ابتدائی خواهد داشت.

Neda, Iranian Queer Magazine - info@nedamagazine.net	سال دوم \| شماره ی سیزدهم \| ژانویه 2010 \| شناسنامه و تماس \| آرشیو ن د ا