Neda 26 -- Iranian Queer Magazine

دین حافظ اخلاق؟

فرخ نیک مرام

اخلاق معیار خوب یا بد بودن رفتار انسان است. نتیجه ی عمل در اخلاقی بودن و غیر اخلاقی بودن کار نقش تایین کننده ای دارد. مثلا سیر کردن فردی که پولی برای خرید خوراک ندارد اخلاقیست زیرا یک انسان را از شرایطی دشوار بیرون آورده اید. همین طور است شاد کردن انسان ها و حمایت از حیواناتی که خود توان حمایت از خود را ندارند.

یکی از دلایلی که دین مداران وجود دین را الزامی می دانند این است که مدعی هستند دین از اخلاق مراقبت می کند. کسانی که چنین مسئله ای را مطرح می کنند چهار نکته را در نظر نگرفته اند.

1. اخلاقیات به شدت نسبی و در حال تغییر است در حالی که دستورات دینی تغییر ناپذیرند. مثلا دین اسلام دختران 9 ساله را آماده ی ازدواج می داند، امری که بدون نیاز به توضیح امروز مسخره به نظر می رسد. با این حال دختران 9 ساله ای به همین دستور به خانه ی شوهر رفته اند و زندگانی خود را در درد و رنج گذرانده اند. یا در دین اسلام قربانی کردم ( بدون در نظر گرفتن خرافات ) کار خوبی است چرا که گوشت به دست آمده از این قربانی می تواند به دست فقرا برسد. اما این سوال مطرح است که قربانی کردن هزاران گاو و گوسفند و شتر در یک روز در عربستان و دفن کردن تقریبا تمامی گوشت به دست آمده به دلیل نبود امکان مصرف آن گوشت چگونه می تواند اخلاقی باشد؟ این عمل طبق دستورات دین اسلام "ثواب" است اما اخلاقی نیست. اگر این میزان گوشت به گونه ای محفوظ میماند یا به جای کشتن حیوانات پول آن برای کاری سازنده مصرف می شد، این عمل اخلاقی بود. تعدد زوجات نیز به همین گونه است، اعدام همجنس گرایان یا قصاص یا سنگسار نیز به همین گونه اند.

2. دین و "ثواب" به مرور زمان خرد و اندیشه ی رفتار اخلاقی را از بین می برد. این مهم است که هدف شما از سیر کردن یک گرسنه ی نادار، خود کار نیک و اخلاقی باشد یا گذاشتن یک خشت دیگر بر روی کاخی که در بهشت وعده داده شده است. با این تفکر کارهای بسیار زیادی که کاملا اخلاقی هستند به دلیل نداشتن ثواب انجام نمی شوند. و چه خود خواهانه است چنین ثوابی. راننده ای را در نظر بگیرید که با سرعت غیر مجاز رانندگی می کند و با این کار جان بسیاری را در خطر می اندازد، اما این عمل برای وی منع شرعی ندارد. نتیجه آن که افراد جامعه مادامی که کاری شرعی باشدخود را مجاز به انجام آن می دانند و به زبان دیگر آن را اخلاقی می دانند. این تفکر جلوی تفکر افراد برای تشخیص کار اخلاقی (خوب) و کار غیر اخلاقی (بد) را می گیرد و در این میان هزاران اتفاق غیر اخلاقی به نام دین صورت می گید و بالعکس.

3. افراد دین گرا حرکت اخلاقی را به دلیل خوب بودن آن انجام نمی دهند. در واقع شخص دین گرا دائما متری در دست دارد تا ببیند هر حرکت او دیوار کاخ وعده داده شده در بهشت را چقدر بالا می برد. این رفتار اخلاقی (خوب) از نظر علم اخلاق ارزشی ندارد چرا که بدون تعارف یک معامله است. هر چند این معامله نا متعارف باشد. و برعکس کسی که کار خلاف اخلاقی را از ترس آتش جهنم انجام نمی دهد نیز به همین گونه است. فردی را در نظر بگیرید که زیر نگاه پلیس از چراغ قرمز رد نشود. به نظر شما آیا کار او مستحق پاداش است؟

4. و دست آخر این که عقل بشری انسان را "مختار" و "مسئول" گذاشته است. ایدئولوژی گرایی (دینی و غیر دینی) در عمل دادن عقل فرد به دست سازندگان ایدئولوژی مذکور است. همه ی ما این افسانه را شنیده ایم که اعمال فرشتگان به دلیل این که "بی اختیار" و "بی مورد" است ارزشی برابر رفتار انسانی ندارد. انسان ایدئولوژی زده (در این مورد دین مدار) بدون تفکر دست به رفتاری می زند کدر دین به عنوان کار خوب پذیرفته شده اند. این نهتنها رفتار انسان را به گونه ای غیر انسانی پایین می آورد (چرا که خرد پشتوانه ی آن نیست) که همان گونه که در بالا ذکر شد ممکن است خطراتی را به بار آورد.

چند روز پیش از نگارش این مقاله گروهی از فلسطینی ها به زور وارد خانه ی یهودی نشینی شدند و در میانه ی شب پدر، مادر و فرزندان آنان را به قتل رساندند. کدام اخلاق سربریدن یک کودک دو ساله را تایید می کند؟ و در صورت بروز عملیات متقابل، کدام اخلاق می تواند کشته شدن صدها نفر را به دلیل خلاف گروهی کوچک مقبول بداند؟

اخلاقی که از فیلتر دین می گذرد ایدئولوژی خطرناکی را می سازد که نتیجه اش جز یازدهم سپتامبر، لاکربی و جمهوری اسلامی نمی تواند باشد.

Neda, Iranian Queer Magazine - info@nedamagazine.net	سال سوم \| شماره ی بیست و ششم \| ایپریل 2011 \| شناسنامه و تماس \| آرشیو ن د ا